Norovirüs vücudu nasıl etkiler

Noroviruslar daha önceleri “Norwalk-like viruslar” olarak bilinen ve caliciviruslar olarak adlandırılan bir virus grubunun üyeleridir. Bu virusle enfeksiyon, dünya çapında viral gastroenterit hastalıkların major sebebidir. Norovirusla infeksiyon mide ve bağırsakları etkileyerek gastroenterit ya da “mide gribi” olarak adlandırılan hastalığa yol açar. Ayrıca, norovirusların gastrointestinal hastalıklara sebep olabilecek bakteri ve parazitlerle de ilişkisi yoktur.

Norovirus infeksiyonu; mide, ince ve kalın bağırsaklarda bir iltihaplı hastalık olan gastroenterite sebep olur. Gastroenteritin semptomları; bulantı, kusma ve/veya kramplı ishaldir. Bazı insanlar baş ağrısı, ateş/üşüme ve kas ağrılarından da şikayetçidir. Semptomları genellikle kısadır ve yalnızca 1 - 2 gün sürer. Bununla birlikte bu kısa süre içerisinde gün içinde insanlar çok hasta hissedebilir, kusabilir, genellikle hırçın ve dikkatsiz olabilir. Semptomlar genellikle virusun alımından 24 ila 48 saat sonra başlar, ancak en erken virusa maruz kalmadan 12 saat sonra ortaya çıkar. Hasta insanların bu virusu uzun süreli taşıyıcı kalabildikleriyle ilgili bir kanıt yoktur, fakat virus hasta insanların gaita kusmuklarında olabilir, hasta hissetmeye başladıkları günden itibaren iki hafta içerisinde daha iyi hissederler.
Noroviruslar, infekte insanların gaita ya da kusmuklarında bulunurlar. İnsanlar şu yollarla virusla enfekte olabilirler:

·Norovirusla kontamine yiyecek ya da içecekleri tüketerek;

·Norovirusla kontamine yüzey ya da objelere dokunup, ellerini ağızlarına sürerek;

·Hastalık semptomları gösteren kişilerle direkt kontakt kurarak (örneğin, hastalıklı kişilerin bakımını yaparak, ya da yiyeceklerini paylaşarak, ya da aynı kaptan yiyerek).

Yiyecek, içecek ve formitler(mobilya, parmaklıklar, halılar, kapılar gibi yüzeyler) çok çabuk noroviruslarla kontamine olabilirler, çünkü virus çok küçüktür ve infeksiyon dozu da çok azdır(bir insanı hasta etmek için 100 norovirus parçacığından azı yeterlidir). Kontaminasyon, kontamine ellerle veya gaita ya da kusmuk bulaşmış çalışma yüzeyleriyle direkt temasla veya kusmuktan yayılan küçücük bir damlacığın hava yoluyla yiyecek, su ve yüzeylere taşınmasıyla gerçekleşebilir. Buna rağmen virus, insan vücudu dışında çoğalamaz. Yiyecek, su ve yüzeylerin kontaminasyonu hastalığa yol açar.

Bazı yiyecekler bir restorana veya markete ulaştırılmadan önce norovirusla kontamine olabilir. Birçok salgına, kontamine sularda yetişen kabuklu deniz hayvanlarının tüketimi sebep olmuştur. Salatalar ve donmuş meyveler gibi diğer ürünler de kaynakta kontamine olabilirler.

Norovirus gastroenteriti nasıl tanımlanır?

Gastroenterit salgını gibi özel durumlarda, hastalık etkeni olarak norovirusun teşhisine gereksinim vardır. Bu gibi durumlarda genellikle enfekte hastaların gaitalarında, özel testler kullanılarak norovirus bulunabilir. Gaita testleri sonuçsuz kaldığında veya yapılamadığı durumlarda, bazen norovirusa karşı antikor aramak için kan testleri de yapılabilir. Bir salgının kaynağını araştırmaya yardımcı olmak açısından, yiyecek taşıyıcılarından gaita veya bir kan örneği alımı uygun olacaktır.

Norovirus infeksiyonlu insanlara mevcut tedavi uygulaması nedir?

Genellikle noroviruslara karşı ilaç tedavisi ve koruyucu aşı yoktur. Norovirus infeksiyonlarına antibiyotiklerle de müdahale edilemez. Norovirus hastalıkları, sağlıklı bireylerde kısadır. İshal ve kusmalı hastalıkları olan insanların, su kayıplarını önlemek adına çokça sıvı tüketmeleri gerekmektedir. Su kaybı çocuklar, yaşlılar, hastalar arasında norovirus infeksiyonunun en ciddi sonucudur. İnsanlar, oral rehidrasyon sıvıları (ORF), meyve suları ya da su içmek suretiyle su kaybı ihtimallerini azaltabilirler. Sporcu içecekleri hastalık süresince kaybedilen nutrient ve mineralleri yerine koyamaz.

Norovirus infeksiyonlarından korunma nasıl olmalıdır?

Noroviruslar, infekte insanların gaita ya da kusmuklarında bulunurlar. İnsanlar şu yollarla virusla enfekte olabilirler:

•Norovirusla kontamineli yiyecek ya da içecekleri tüketerek;

•Norovirusla kontamineli yüzey ya da objelere dokunup, ellerini ağızlarına sürerek;

•Hastalık semptomları gösteren kişilerle direkt kontakt kurarak (örn: hastalıklı kişilerin bakımını yaparak, ya da yiyeceklerini paylaşarak, ya da aynı kaptan yiyerek).

Yiyecek, içecek ve formitler (mobilya, parmaklıklar, halılar, kapılar gibi yüzeyler) çok çabuk noroviruslarla kontamine olabilirler, çünkü virus çok küçüktür ve infeksiyon dozu çok düşüktür (bir insanı hasta etmek için 100 norovirus parçacığından azı yeterlidir). Kontaminasyon, kontamine ellerle veya gaita ya da kusmuk bulaşmış çalışma yüzeyleriyle direkt temasla, veya kusmuktan yayılan küçücük bir damlacığın hava yoluyla yiyecek, su ve yüzeylere taşınmasıyla gerçekleşebilir. Buna rağmen virus, insan vücudu dışında çoğalamaz. Yiyecek, su ve yüzeylerin kontaminasyonu hastalığa yol açar.

Bazı yiyecekler bir restorana veya dükkana ulaştırılmadan önce norovirusla kontamine olabilir. Birçok salgına, kontamine sularda yetişen kabuklu deniz hayvanlarının tüketimi sebep olmuştur. Salatalar ve donmuş meyveler gibi diğer ürünler de kaynakta kontamine olabilirler.

Daha önce de değinildiği gibi, norovirus infeksiyonunu önleyen aşı yoktur. Salgınlar sanitasyon ve hijyen standartlarının yükseltilmesi ile önlenebilir. Aşağıdaki korunma adımları izlenerek noroviruslarla temas şansı azaltılabilir:

•Sık sık eller yıkanmalıdır. Özellikle tuvaletler ve bebek bezi değişimlerinden sonra, yemekten ya da yemek hazırlamadan önce.

•Hastalık durumundan sonra kontamine yüzeyler tamamen temizlenip, dezenfekte edilmelidir.

•Hastalık durumundan sonra hemen giysi ya da çamaşırlar değiştirilip, yıkanmalıdır (sıcak su ve sabun ile).

•Tuvaletlerdeki kusmuk ve/veya gaitalar su ile temizlenip uzaklaştırılmalı ve etrafın temiz olduğundan emin olunmalıdır.

Norovirusla infekte insanlar, yiyecek, su ya da diğer nesneleri kontamine edebilecekleri işlerden kaçınmalıdırlar. Bunlar, semptomsuz kişilerle temasa girecek olurlarsa, 3 gün içerisinde hastalık hızla etraftaki sağlıklı bireylere yayılır. Bir hasta insanla kontamine olabilecek besinler, hijyen koşulları ile saklanmalıdır.

Kaynak : www.saglikdanis.com